Bitcoin bankar á dyrnar við Hormuz-sundið
Íran innheimtir olíutolla í Bitcoin við Hormuz-sund.
Þann áttunda júní 1974 tókust Henry Kissinger og Fahd krónprins Sádi-Arabíu í hendur og lögðu með því hljóðlega grunninn að einum áhrifamesta viðskiptasamning tuttugustu aldar. Olía skyldi verðlögð í dollurum, söluandvirðinu ráðstafað inn í bandarísk ríkisskuldabréf og Bandaríkin koma að varnarmálum Sádi-Arabíu. Í fimmtíu og tvö ár hefur það handaband verið burðarstólpi alþjóðlegra olíuviðskipta og því lagt í raun grunninn að öllum viðskiptum í heiminum. Þetta kerfi hefur annarsvegar tryggt dollaranum yfiráðsstöðu og fjármagnað hallarekstur vestanhafs, en ekki síst gert dollarann að vopni Bandaríkjanna í alþjóðaviðskiptum. Fyrirkomulagið hefur veikt samningsstöðu mótaðila við Bandaríkin en nýlegar vendingar á alþjóðasviðinu hafa nú ógnað þessu fyrirkomulagi alþjóðaviðskipta.
Þegar Íran tilkynnti nú á dögunum að tollgreiðslur í gegnum Hormúz-sundið skyldu fara fram í rafmyntum ráku margir upp stór augu, enda markar þetta tímamót í sögu Bitcoin en einnig alþjóðaviðskipta. Í fyrsta skipti er ríki að nota Bitcoin fyrir opnum tjöldum til þess að komast hjá fjötrum viðskiptahindrana. Þetta kemur í kjölfar skilyrts tveggja vikna vopnahlés á Arabíuskaga, sem samið var um aðfararnótt þriðjudags þar sem Íran var skylt að opna Hormúz-sund. Nú þarf hvert hlaðið olíuskip að senda yfirvöldum í Teheran tölvupóst með farmskrá sinni, bíða eftir svari, og þegar það hefur fengið grænt ljós þarf samstundis að senda greiðslu upp á einn dollara á tunnu í Bitcoin í veski undir stjórn ríkisins. Í orðum Íransks embættismanns gerir þetta ríkinu mögulegt að fá greiðslur sem ekki er hægt að gera upptækar í kjölfar refsiaðgerða. Frysting dollara og evrueigna Rússlands eftir innrásina í Úkraínu er dæmi um hvernig vesturlönd hafa gert fjármuni þjóða upptæka með einhliða hætti. Burt séð hvort ástæður fyrir þessum inngripum séu réttmætar eða ekki skapar þetta fordæmi mikla óvissu um hve langt Bandaríkin munu seilast til þess að nota bandaríkjadollar sem vopn í harnandi heimi. Þetta undirstrikar notagildi rafmynta eins og Bitcoin sem er ekki hægt að gera upptækt með sama hætti, enda fara færslur á Bitcoin ekki í gegnum neinn millilið og öllum er frjálst að færa verðmæti sín á milli í gegnum Bitcoin kerfið.
Undanfarin ár hafa ríki sem sæta refsiaðgerðum eða standa á oddi við Washington leitað í auknum mæli að öðrum valkostum en dollarakerfinu. Rússland hefur til að mynda notað rafmyntir í orkuviðskiptum til þess að komast hjá refsiaðgerðum Vesturlanda frá árinu 2022 og Venezuela útbjó sína eigin rafmynt árið 2018 í sama tilgangi. Þá hafa Íranir sjálfir um nokkurt skeið verið að færa fjármuni hljóðlega yfir í stöðugleikamyntir og kínversk júan. Það sem aðgreinir núverandi stöðu við Hormúz-sund er þrennt. Greiðslur fara fram fyrir opnum tjöldum; embættismenn í Íran tala opinskátt um greiðslurnar. Í öðru lagi hefur þjóðaröryggisráð Íran fest fyrirkomulagið í lög (hvað sem það þýðir) og í þriðja lagi á þetta ekki við um einkasamning milli tveggja aðila heldur eitt mikilvægasta viðskiptasvæði heims, Bitcoin stýrir inngangi við Persaflóa.
Bitcoin er vörn í breyttri heimsmynd
Ástæðan fyrir notkun rafmynta í þessu samhengi, sem og öðrum, er gömul saga og ný. Aðrir valkostir hafa lás sem einhver heldur lyklinum að. Fiat-gjaldmiðlar renna í gegnum banka, gull situr í hvelfingu sem tilheyrir einhverjum tilteknum aðila og stöðugleikamyntir er hægt að frysta af útgefendum þeirra. Bitcoin er í raun eina kerfið sem enginn utanaðkomandi aðili hefur lykilinn að og er í raun óháð öllum. Enginn milliliður og engin erlend ríkisstjórn getur gert fjármunina upptæka. Í heimi þar sem aukin átök eru í alþjóðaviðskiptum mun Bitcoin áfram fá aukinn hljómgrunn og líklegt er að fleiri átti sig á eftirsóttum eiginleikum þess á þeim óvissutímum sem við lifum á í dag.
Bitcoin er vörn í breyttri heimsmynd.