Gríðarlegur tekjuvöxtur gervigreindar endurspeglar raunverulegan virðisauka
Tekjur Anthropic ná 30 milljörðum dala á ársgrundvelli
Fyrir átján mánuðum ríktu efasemdir um að sú gríðarlega fjárfesting sem átti sér stað í gervigreind stæði undir sér. Hundruðum milljarða dala var varið í byggingu gagnavera án þess að nokkur skýr tekjugrundvöllur væri kominn fram. Í almennri umræðu voru einkum tvö gagnstæð sjónarmið sem ríktu; að tæknin væri svo öflug að hún myndi leysa vinnuafl af hólmi, en um leið svo óarðbær að fyrirtækin sem byggðu hana myndu ekki standa undir sér. Þetta eru í sjálfu sér eðlileg sjónarmið; bæði efasemdir og ofurbjartsýni heyrðust þegar gufuvélin kom fram í lok 18. aldar, og aftur þegar internetið breiddist út undir lok þeirrar tuttugustu. Eflaust var hægt að draga lærdóma frá mörgum sjónarhornum þeirrar samfélagslegu umræðu sem skapaðist í þeim tilvikum sem og hvað gervigreindina varðar.
Með tímanum hefur komið í ljós að eitthvað er mögulega til í báðum sjónarmiðum hvað gervigreindina varðar og er dýnamíkin í raun mun flóknari en í fyrstu virtist.
Samkeppnin er hörð, tæknin er fjármagnsfrek og mikil samkeppni um sérhæft starfsfólk á þessu sviði
Leiðandi fyrirtæki í gervigreind eru að mala gull þessa daganna. Anthropic, sem heldur úti gervigreindarlíkönum Claude, tilkynnti í síðustu viku að tekjur fyrirtækins á ársgrundvelli (e. annualized run-rate) séu um 30 milljarða dala. Til samanburðar var árstaktur tekna fyrirtækisins einn milljarður dollara í lok 2024 og níu milljarðar í árslok 2025. Vöxturinn er því verulega hraður og bendir til þess að eftirspurn sé orðin gríðarleg.
Samhliða tekjutölunum tilkynnti Anthropic að þeir myndu halda nýjasta líkani sínu, Mythos, frá markaðinum á þeim forsendum að það væri hættulegt í höndum óviðkomandi, og kallaði saman fjörutíu stærstu hugbúnaðar- og fjármálafyrirtæki heims í hundrað daga lokað prófunarumhverfi til að endurbæta öryggi kerfisins fyrir útgáfu. Þetta vekur eðlilega mikla athygli, enda eru við að sjá hér einkafyrirtæki taka á sig seinkun á útgáfu sem engin eftirlitsstofnun bað um.
Vöxtur endurspeglar virðisauka fyrirtækja
Vöxtur af þessari stærðargráðu getur átt sér tvær meginskýringar: annars vegar raunverulega virðisaukningu sem knýr eftirspurn, hins vegar netáhrif (e. network effects) sem magna upp útbreiðslu. Í tilviki Anthropic á fyrri skýringin mun betur við. Fyrirtækið hefur greint frá því að yfir þúsund viðskiptavinir greiði nú meira en milljón dala á ári fyrir þjónustu þess, sem eru miklar fjárhæðir á alla mælikvarða.
Vöxturinn er ekki afleiðing af markaðsæði eða nethrifum, heldur viðurkenning á raunverulegum virðisauka sem gervigreindin skilar inn í rekstur viðskiptavinanna.
Næstu tólf mánuði á vígvelli gervigreindarinnar má búast við því að risarnir með breiðustu bökin, Meta, Google og nú fljótlega SpaceX (sem á nú xAI), vilja eflaust nýta sér fjárhagslegan styrkleika sinn til að ná samkeppnisforskoti. Á meðan það kostar tugi milljarða dala að halda sér í fremstu röð bera þeir yfirhöndina yfir aðara og keppinautar eiga erfitt með að halda uppi samkeppni. Á hinn bóginn eru minni samkeppnisaðilar, sem skortir e.t.v. sama fjárhagslega styrkleika, en hafa aftur á móti stærri hvata til þess að hámarka reiknigetu á hvern dollara.
Spurningin sem ræður því hvor fylkingin vinnur er hvort kostnaðurinn við að byggja fremstu líkön haldi áfram að hækka eða hvort opinn hugbúnaður og dreifð þjálfun nái að draga þann kostnað nógu hratt niður til að breyta grunnlíkönunum í ódýra og almennt aðgengilega vöru. Það sem skiptir mestu máli er að báðar niðurstöðurnar benda í sömu átt þegar kemur að efnislegum aðföngum og innviði. Einnig mun á næstu árum reyna verulega á flöskuhálsa þar sem aðgangur að orku er líklega stærsta áskorunin. Auk þess hefur borið á frestunum á gangaverum af ýmsum ástæðum og óvinsældir gagnavera í mörgum fylkjum Bandaríkjanna hefur hægt á uppbyggingu þeirra sem er vandamál. Þetta vandamál þarf að leysa til þess að Bandaríkin geti keppt við lönd eins og Kína í kapphlaupi gervigreindarinnar.
Vöxtur byggir á öflugum jarðvegi
Hvort sem gervigreind morgundagsins er þróuð af þremur fyrirtækjum eða þrjú hundruð, þá er hún framleidd með sama hætti. Með því að nota rafmagn, fjölbreytta innviði og örgjörvum knúnum af flutningskerfum sem þarf að stækka umtalsvert til þess að framtíðarspá um vöxt geti ræst.
Innviðir er jarðvegurinn og orkan er vatnið.
Í þessari hröðu þróun hefur Viska það að leiðarljósi að standa á oddi framfara og með því að fjárfesta í þessari nýju heimsmynd og á sama tíma vera leiðandi við nýtingu gervigreindartækninnar á sviði fjárfestinga.