Notkun gervigreindar í rekstri ríkisins

Sameinuðu arabísku furstadæmin vilja nýta sjálfvirk gervigreindarkerfi (e. AI agents) í rekstri hins opinbera

Sameinuðu arabísku furstadæmin ætla sér að stórauka notkun gervigreindar í ríkisrekstri á næstu tveimur árum. Markmiðið er ekki aðeins að bæta þjónustu eða setja upp betri spjallmenni heldur að sjálfvirknivæða stóran hluta opinberrar stjórnsýslu á næstu árum.

Þetta er áhugaverð þróun því mörg ríki eru enn á tilraunastigi þegar kemur að gervigreind í opinbera geiranum. Verkefnin snúa gjarnan að afmörkuðum þáttum eins og þjónustuverum, eyðublöðum eða upplýsingagjöf. Sameinuðu arabísku furstadæmin virðast hins vegar ætla sér meira. Þar er verið að horfa á hvernig gervigreind getur orðið hluti af sjálfri starfsemi stjórnkerfisins.

Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum fór nýlega yfir framvindu verkefnisins, sem miðar að því að færa 50% af geirum og þjónustu stjórnvalda yfir í gervigreindardrifin kerfi innan tveggja ára.

Í reynd snýst þetta um að færa gervigreind frá því að vera hjálpartæki yfir í að verða hluti af verkferlum ríkisins. Kerfi sem geta greint upplýsingar, bent á það sem vantar í umsóknir, stutt við ákvarðanatöku, svarað hefðbundnum fyrirspurnum og flýtt fyrir afgreiðslu mála.

Hvatinn er nokkuð augljós. Opinber þjónusta er víða hægvirk. Málsmeðferð fer oft í gegnum mörg skref, samþykki og yfirferðir milli stofnana. Ef tæknin getur stytt biðtíma og einfaldað ferlið gæti ávinningurinn orðið verulegur, bæði fyrir stjórnvöld og almenning.

Mynd eftir Hanen Borchani á Linked In - Markmiðið er að færa 50% af geirum og þjónustu hins opinbera yfir í gervigreindardrifin kerfi innan tveggja ára.

En þetta er líka verkefni sem fylgir ábyrgð. Mistök í einkafyrirtæki geta kostað tíma eða tekjur. Mistök í opinberri stjórnsýslu geta hins vegar haft áhrif á réttindi fólks, leyfi, bætur, heilbrigðisþjónustu eða réttarstöðu. Þess vegna verður ekki nóg að kerfin séu hröð. Þau þurfa einnig að vera gagnsæ, rekjanleg og sanngjörn.

Yfirvöld í furstadæmunum virðast gera sér grein fyrir umfangi verkefnisins. Áhersla er lögð á þjálfun ríkisstarfsmanna og mælingar á því hversu vel stofnanir tileinka sér tæknina. Það skiptir máli. Saga tæknibreytinga sýnir að innleiðing mistekst oft þegar ný lög af kerfum og reglum eru einfaldlega lögð ofan á eldri ferla í stað þess að einfalda þá.

Einn stærsti flöskuháls gervigreindar í dag eru innviðirnir sjálfir. Gagnaver, rafmagn, kæling, netinnviðir og sérhæfður reiknibúnaður eru orðin lykilforsenda þess að hægt sé að reka stór gervigreindarkerfi í stórum stíl. Lönd sem vilja innleiða gervigreind víða í samfélaginu þurfa ekki aðeins stefnu heldur einnig innviði sem styðja hana.

Þetta er ein ástæða þess að gervigreindarinnviðir hafa orðið eitt stærsta fjárfestingarþema áratugarins. Verðmæti eru ekki aðeins að verða til hjá þeim sem þróa gervigreindarlíkönin sjálf heldur einnig hjá þeim sem byggja gagnaverin, framleiða raforkuna, sjá um kælikerfin og útvega þann sérhæfða reiknibúnað sem þarf til að keyra allt kerfið.

Ísland stendur að mörgu leyti vel að vígi. Opinber þjónusta hér á landi er þegar orðin mjög stafræn í alþjóðlegum samanburði. Stafræn skilríki, miðlæg þjónusta og góð tæknivæðing skapa ákveðinn grunn.

Spurningin er líklega ekki hvort gervigreind muni rata inn í opinbera stjórnsýslu heldur hversu hratt það gerist. Reynslan frá löndum eins og Sameinuðu arabísku furstadæmunum gæti gefið mikilvæga vísbendingu um hvert þróunin stefnir.