Nýr veruleiki í tækniheiminum
Forysta Bandaríkjanna í gervigreind er ekki lengur sjálfgefin.
Silicon Valley hafði lengi vel einokunarstöðu sem miðpunktur nýjustu tækni, þar á meðal gervigreindar. Sú staða er nú mögulega að breytast. Árið 2025 fór kínverska sprotafyrirtækið DeepSeek, í stuttan tíma, fram úr ChatGPT á vinsældalista bandaríska App Store. Þessi staðreynd sýndi fram á að öflug gervigreindarlíkön geta nú orðið til utan stóru tæknifyrirtækjanna, með mun minni fjármunum og á allt öðrum forsendum en áður.
Hagkvæmni fjármagns og misvísandi forsendur
Aðallíkan DeepSeek var að sögn byggt fyrir undir 6 milljónir dollara (þó heildarkostnaður sé líklega hærri). Til samanburðar var hundruðum milljóna dollara varið er í bandarísk líkön eins og GPT-5. Tengslin milli stærðargráðu og frammistöðu eru að rofna.
Þetta flækir líka efnahagsmálin. Í Bandaríkjunum hefur mikill hagvöxtur verið eignaður gervigreind, en Morgan Stanley hefur bent á að stór hluti þess vaxtar sé einfaldlega innflutningur á dýrum tölvubúnaði, en ekki raunveruleg framleiðniaukning. Tölurnar segja því ekki alla söguna.
Nýjar forsendur í örgjörvastríðinu
Nýlega hefur orðið breyting á stefnu Bandaríkjanna gagnvart útflutningi á tæknibúnaði. Trump-stjórnin gaf út endurskoðuð viðmið sem heimila, undir ströngum skilyrðum, útflutning á Nvidia H200 gervigreindarörgjörvum til kínverskra kaupenda. Viðskiptaráðuneytið mun meta hverja umsókn fyrir sig (e. case-by-case basis), en grundvallarkrafan er að staðfest sé að enginn skortur sé á örgjörvum innan Bandaríkjanna.
Fyrirtæki sem sækjast eftir útflutningsleyfi þurfa að uppfylla ströng skilyrði, þar á meðal að takmarka sendingar til Kína við ekki meira en 50% af heildarframleiðslu fyrir Bandaríkjamarkað, auk þess að viðhafa ítarlegar áreiðanleikakannanir (KYC). Þetta markar nýjan kafla: Kínversk fyrirtæki hafa sýnt fram á getu til að keppa við bestu líkön heims með takmörkuðum búnaði. Aukið aðgengi að öflugri vélbúnaði gæti breytt samkeppnisstöðunni enn frekar.
Ekki bara eitt fyrirtæki
DeepSeek er ekki eina dæmið um þessa þróun. Kína á fleiri öfluga keppinauta sem vert er að fylgjast með:
Zhipu AI: Varð nýverið fyrsta kínverska gervigreindarfyrirtækið til að skrá sig á markað eftir vel heppnað hlutafjárútboð í Hong Kong.
Alibaba (Qwen): Hefur sýnt framúrskarandi árangur í forritun og stærðfræði, og skákar oft vestrænum keppinautum í mælingum.
MiniMax: Hefur komið mörgum á óvart með raddtækni sem þykir ótrúlega raunveruleg og nýtir þá tækni í félagsleg samskipti.
Yfirlitið yfir helstu gervigreindarfyrirtækin sem koma frá Kína undirstrikar nýjan veruleika: stór fjárhagsáætlun er ekki lengur forsenda fyrir því að hafa áhrif á gervigreind á heimsvísu. Næsti fasi gervigreindar verður kominn fyrr en nokkurt okkar grunar.